Podpis elektroniczny – wprowadzenie

Pojęcie “podpisu elektronicznego” używane jest w praktyce w odniesieniu do zupełnie różnych form uwierzytelniania dokumentów, z którymi przepisy prawne mogą wiązać różne prawne konsekwencje. Wśród podstawowych wariantów podpisu elektronicznego należy wskazać na: “podpis elektroniczny kwalifikowany” oraz “podpis elektroniczny zwykły”, ew. jeszcze „zaawansowany podpis elektroniczny”.

Podpis elektroniczny kwalifikowany, to podpis elektroniczny który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Zgodnie z prawem podpis ten traktowany jest tak samo jak złożenie fizycznego, odręcznego podpisu pod umową – co wynika z Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. 

Podpis elektroniczny zwykły, podobnie jak zaawansowany podpis elektroniczny, nie wymaga spełnienia tych wymogów. Równocześnie, w przypadku podpisu elektronicznego „zwykłego” występuje znaczna dowolność co do formy jego złożenia – odbyć się to może np. poprzez umieszczenie pod dokumentem graficznego skanu prawdziwego podpisu czy też po prostu przez podpisanie się za pomocą klawiatury w sposób pozwalający na naszą identyfikację, np. imieniem i nazwiskiem w korespondencji elektronicznej. 

Zaawansowany podpis elektroniczny (na gruncie ww. Rozporządzenia) musi spełniać następujące wymogi: 

– jest unikalnie przyporządkowany podpisującemu;

– umożliwia ustalenie tożsamości podpisującego;

– jest składany przy użyciu danych służących do składania podpisu elektronicznego, których podpisujący może, z dużą dozą pewności, użyć pod wyłączną swoją kontrolą; oraz

– jest powiązany z danymi podpisanymi w taki sposób, że każda późniejsza zmiana danych jest rozpoznawalna.

Co istotne, podpisy „zwykłe” i „zaawansowane” , lecz nie kwalifikowane (mimo szczególnych, dotyczących ich wymogów) nie są traktowane jak złożenie własnoręcznego podpisu pod umową. Niemniej, ww. Rozporządzenie uznaje podpis powyższy za skuteczny, jeżeli tylko dla danej czynności prawnej nie została przewidziana forma pisemna lub wyższa – stanowi o tym art. 25 ust. 1 Rozporządzenia, zgodnie z którym Podpisowi elektronicznemu nie można odmówić skutku prawnego ani dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu sądowym wyłącznie z tego powodu, że podpis ten ma postać elektroniczną lub że nie spełnia wymogów dla kwalifikowanych podpisów elektronicznych.

Podsumowując powyższe wskazać należy, że podpis “kwalifikowany” w przepisach prawa zrównany został z formą pisemną. Podpis “zwykły” czy „zaawansowany” może być jednak stosowany wobec tych wszystkich umów, co do których nie została zastrzeżona forma pisemna, a do tych zaliczamy np. powszechnie stosowane, umowy o świadczenie usług, do których zasadniczo stosuje się przepisy o zleceniu.

Powyższe informacje oparte zostały o Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, wobec czego stosowane są na terytorium całej Unii Europejskiej, gdzie kwestia ta doczekała się harmonizacji przepisów. Równocześnie nie jest możliwe stworzenie podobnych reguł odnoszących się do terytorium całego świata – zasadniczo każde z państw położonych poza Unią Europejską może posiadać własne regulacje tego zagadnienia, odbiegające od powyższych w mniejszym lub większym stopniu.

Kontakt